Czy rezygnacja z silników spalinowych na rzecz elektrycznych uratuje planetę? A może problem z produkcją i recyklingiem zużywających się akumulatorów burzą mit ekologicznych elektryków? Odpowiedź na te pytania jest niezwykle ważna, dlatego postanowiliśmy przyjrzeć się temu zagadnieniu.

Zmieniający środowisko naturalne ślad węglowy samochodów spalinowych to fakt. Koncerny motoryzacyjne oraz naukowcy szukają alternatyw dla ropy i benzyny. Czy rozwiązaniem są samochody elektryczne? Sprawdzamy, czy samochody elektryczne są przyjazne środowisku.

Samochody elektryczne a ekologia

Globalna emisja szkodliwych dla atmosfery gazów to niezwykle złożony i trudny problem. Nie ulega jednak wątpliwości, że sektor motoryzacyjny również przyczynia się do tego, że świat zmierza ku katastrofie klimatycznej. Dlatego od dłuższego czasu intensywnie rozwijane jest zagadnienie samochodów z alternatywnym napędem, które miałyby ograniczać emisję szkodliwych substancji.

Obecnie z nadzieją patrzymy przede wszystkim na samochody elektryczne. Niemniej poza optymistami nie brakuje również pesymistów, którzy poddają pod wątpliwość kwestię tego, czy samochody elektryczne są ekologiczne. Sprawdźmy zatem wpływ elektryków na środowisko naturalne.

Jeśli porównujemy emisję CO2 w trakcie użytkowania, przewaga samochodów elektrycznych jest niezaprzeczalna. Na aspekt emisji spalin należy jednak spojrzeć w szerszym kontekście, czyli uwzględnić także proces produkcyjny. Na etapie powstawania aut elektrycznych w fabrykach, emisja CO2 w przypadku elektryków jest wyższa. Jeżeli jednak uwzględnimy cały cykl życia pojazdu, badania przygotowane dla Komisji Transportu i Turystyki Parlamentu Europejskiego pokazują, że typowy samochód elektryczny emituje już ok. 60% CO2 mniej w porównaniu z autem z silnikiem spalinowym.¹

Kolejny argument na temat tego, czy elektryczne samochody są ekologiczne dotyczy możliwości wykorzystania odnawialnych źródeł energii do zasilania elektryków. Jeżeli prąd do ładowania auta pochodzi np. z instalacji fotowoltaicznej albo turbiny wiatrowej, ślad węglowy samochodów elektrycznych jest znikomy.

Wreszcie warto zwrócić uwagę także na efektywność zużywania energii przez auta. Zestawiając konwencjonalne źródła napędu z silnikami elektrycznymi, to właśnie auta EV jawią się jako rzeczywiście ekologiczny samochód. Elektryczny napęd odnotowuje średnio zaledwie 15-20% strat energii, podczas gdy auta spalinowe tracą od 64 do 75%.² Liczby te jasno pokazują, że elektryki są znacznie bardziej efektywne.

Wyzwania i kontrowersje

Mimo wielu raportów i badań, wciąż nie brakuje dyskusji na temat tego, czy auta elektryczne są ekologiczne. Wynika to z problemów, które bez wątpienia występują, a wciąż brakuje w wielu kwestiach satysfakcjonującego rozwiązania. O jakich wyzwaniach mowa?

• Wysoka emisja gazów cieplarnianych na etapie produkcji – udowodniono, że chociaż użytkowanie elektryków jest przyjaźniejsze środowisku, tak już produkcja tego rodzaju napędu jest bardziej obciążająca niż w przypadku jednostek spalinowych.
• Konstrukcja i recykling baterii – do produkcji akumulatorów niezbędne są surowce naturalne. Przykładowo Volkswagen Group Components opublikował skład pierwiastków w najpopularniejszej baterii auta elektrycznego. I tak na akumulator o pojemności 60–65 kWh składa się 126 kg aluminium w obudowie modułów, 71 kg grafitu w anodzie, 41 kg niklu, 12 kg manganu, 9 kg kobaltu i 8 kg litu. Bateria zawiera też 22 kg miedzi, 21 kg plastiku oraz 37 kg ciekłego elektrolitu.³ Jednocześnie wciąż nie mamy gotowej odpowiedzi na to, jak poradzić sobie z narastającym problemem recyklingu zużytych baterii. Na chwilę obecną nie dysponujemy możliwościami pozwalającymi na efektywne zagospodarowanie takich ilości odpadów i wykorzystanie ich ponownie.
• Źródła energii do ładowania – wiele krajów, w tym Polska, opiera produkcję energii elektrycznej na węglu. Oznacza to, że wbrew pozorom użytkowanie samochodów elektrycznych nie jest tak ekologiczne, jak mogłoby się wydawać. Dopiero kiedy w większym stopniu będziemy wykorzystywać odnawialne źródła energii, faktycznie będziemy mogli mówić o ekologicznych samochodach.
• Koszt zakupu – sceptycy w przypadku pierwszych w pełni elektrycznych modeli wskazywali na znacznie wyższe ceny elektryków przy stosunkowo niewielkim zasięgu. Dziś jednak sytuacja znacząco się zmieniła, a jeśli uwzględnimy takie możliwości jak programy dofinansowań, zakup auta elektrycznego nie jest już wyzwaniem. 

Jak wybrać najbardziej ekologiczny samochód elektryczny?

Podobnie jak w przypadku wszystkich produktów, jakie możemy kupić, także w kwestii samochodów elektrycznych warto podchodzić do zakupu świadomie. Sam fakt zainteresowania elektrykiem nie sprawia automatycznie, że jesteśmy eko. Przy podejmowaniu decyzji warto zweryfikować jak najwięcej dostępnych informacji na temat tego, czy samochód elektryczny jest ekologiczny. Jak to zrobić?

Jak już wspomnieliśmy, kontrowersyjne jest chociażby to, czy samochody elektryczne powstają w ekologicznych warunkach. Emisja CO2 to jeden problem, natomiast warto zwrócić także uwagę na wykorzystanie materiałów w produkcji aut. Wśród proekologicznych działań można tu wyróżnić np.:

• Wykorzystanie do produkcji materiałów z recyklingu – koncerny bardzo często same chwalą się ponownym wykorzystaniem materiałów lub wyborem naturalnych surowców. Dla przykładu Volvo EX30 jest produkowany z wykorzystaniem materiałów pochodzących z odzysku i cechuje go najniższy ślad węglowy spośród wszystkich dotychczasowych modeli tej marki. 
• Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii do procesu produkcji samochodów – do pracy fabryki potrzebna jest olbrzymia ilość energii elektrycznej. Jeśli jednak będzie ona pochodzić z instalacji fotowoltaicznych czy turbin wiatrowych, wpływ koncernów na emisję szkodliwych gazów będzie niepomiernie mniejszy. To, czy dana firma wykorzystuje OZE w swoich działaniach, można sprawdzić za pomocą tzw. certyfikatów zielonej energii. Są one przyznawane przedsiębiorstwom, które wykorzystują OZE na wielu etapach swojej działalności.

Czy samochody elektryczne są przyjazne środowisku?

Chociaż wciąż nie udało nam się znaleźć idealnego rozwiązania, elektromobilność jest niewątpliwie krokiem ku zmianie na lepsze. Jeśli uda się nam zmniejszyć negatywne konsekwencje produkcji samochodów elektrycznych, a także efektywniej zagospodarować zużyte akumulatory, możemy wydatnie przyczynić się do poprawy jakości środowiska naturalnego. Wszelkie raporty pokazują, że auta elektryczne są bardziej ekologiczne od pojazdów z napędem spalinowym – zatem jeśli przesiadasz się na elektryka, a przy tym produkujesz prąd z odnawialnych źródeł energii, to zdecydowanie jest to dobre rozwiązanie.

Co więcej, elektryfikacja to wciąż sektor, który ma przed sobą ścieżkę rozwoju. Być może niebawem uda się nam wprowadzić produkcję samochodów elektrycznych na wyższy poziom, aby były one w jeszcze większym stopniu przyjazne środowisku.

¹  https://elektromobilni.pl/czy-samochody-elektryczne-sa-ekologiczne-przez-caly-cykl-zycia-ten-raport-to-wyjasnia/

²  https://www.energa.pl/zielone-pojecie/technologie/czy-samochody-elektryczne-sa-ekologiczne.html

³  https://naukatolubie.pl/samochody-elektryczne/